برای آماده کردن حنجره به چند نکته باید توجه داشت

– استفاده صحیح از حنجره۲- تنفس صحیح۳- تمرینات تقویت و آماده سازی حنجره   ساختمان حنجره : حنجره که آن را جعبه مولد صدا می نامند عضو لوله ای شکل است که در قسمت جلوی گردن و در مقابل مهره های سوم، چهارم، پنجم و ششم گردنی قرار دارد. همچنین حنجره یکی از قسمت های مهم لوله تنفسی است که از سمت بالا با حلق و از سمت پایین با نای مرتبط می باشد. برای تشخیص جایگاه حنجره می توان خط وسط جلوی گردن را از بالا به پایین لمس کرد تا به یک برجستگی نسبتاً مشخصی رسید. این برجستگی که سیب آدم نام دارد جزء ساختار یکی از غضروفهای حنجره بوده و معمولاً در مردان مشخص تر و کمی پایین تر از زنان و کودکان می باشد. ابعاد حنجره بر حسب سن و جنس افراد متغیر است. اسکلت حنجره از چند غضروف تشکیل شده است. این غضروفها توسط رشته های عضلانی به یکدیگر متصل هستند و با حرکت خود، اعمال حنجره را انجام می دهند. البته به غیر از غضروفها و عضلات، حنجره از قسمت های دیگری از جمله اعصاب مغزی، رگهای خونی و… برخوردار است که این قسمت ها به همراه عضلات و غضروفها در نهایت ساختار اصلی حنجره را که لوله ای شکل است تشکیل می دهد. تارهای صوتی مهمترین ساختار حنجره اند. زیرا در اینجا نقطه شروع تولید صداست. تارهای صوتی دو نوار محکم از بافت هستند که از جلو به عقب می روند.  غضروفهای حنجره : حنجره شامل سه غضروف منفرد و سه غضروف زوج است. یکی از غضروفهای منفرد حنجره، تیروئید نام دارد. این غضروف بزرگ ترین غضروف حنجره به شمار می آید و غضروفی است به شکل یک کتاب نیمه باز که در قسمت جلو، در مردان در حالت عادی یک زاویه ۹۰ درجه و در زمان بلوغ یک زاویه ۱۲۰ درجه را تشکیل می دهد. برجستگی ناشی از این زاویه سیب آدم نامیده می شود. غضروف انگشتری نیز یکی دیگر از غضروفهای منفرد است. غضروف انگشتری در قسمت عقب وسیع تر از قسمت جلو است و به همین دلیل شبیه یک حلقه انگشتر می ماند. طول و عرض این غضروف ۲ سانتی متر و ضخامت آن تقریباً ۳ میلیمتر است. این غضروف در قسمت پایین غضروف تیروئید قرار دارد. از جمله غضروفهای زوج حنجره نیز می توان از غضروف هرمی نام برد که شکلی شبیه هرم داشته و روی غضروف انگشتری متصل می شود. سایر غضروفهای حنجره به نام های اپی گلوت، قرنی و میخی می باشد. عضلات حنجره :عضلات حنجره را می توان به دو دسته تقسیم کرد: ۱) عضلات بیرونی  عضلات بیرونی به عضلاتی نازک و روبانی شکل گفته می شود که قسمت های مختلف حنجره را به استخوان های مجاور مانند جناغ سینه می چسبانند. عضلات بیرونی حنجره مسئول حرکت حنجره به عنوان یک واحد کلی هستند

ورزش حنجره: تمرینات عادی تلاوت قرآن، حنجره را بمرور زمان ورزیده و شما صاحب تلاوتهایی می شوید که عموم قاریان توانایی اجرای آنرا دارند. اما اگر بخواهید قدرت حنجره و قدرت اوج خود را افزایش دهید و حنجره ورزیده ای داشته باشید نیاز به تمرینات ویژه ای هست تا توانایی های خود را در مدت زمان کمتر و موثرتری بالا ببرید. روشهای پیشنهادی و مجرب: ۰۱ روش اول: آیه ای را انتخاب و آنرا به قسمتهای کوتاهی تقسیم کنید. مثلا الذین قال لهم الناس/ ان الناس/ قدجمعوا لکم فخشوهم/ فزادهم ایمانا/ و هر قسمت از آیه را که  می خواهید تلاوت کنید باید با قدرت آنرا اجرا کنید. یا اینکه سوره هایی را مانند سوره های جزء سی ام قرآن انتخاب کنید که دارای آیات کوتاهی هستند. البته اگر بدانید که در کدام یک از دستگاههای قرآنی بهتر می توانید اوج بگیرید و قویتر بخوانید بهتر است این قسمتها را در همان دستگاه اجرا کنید. وقتی شما آیات کوتاهی را برای اوج گرفتن انتخاب می کنید حسنش اینست که می توانید جهت خروج صدای قوی تر، نفس خود را بیشتر خرج کنید و هنگامی که در تلاوت از فشار هوای بیشتری استفاده کنید صدا با قدرت بیشتری از حنجره خارج می شود. از طرفی مقدار انرژی و فشار و تلاشی که شما برای اجرای یک آیه بلند قبلا انجام می دادید حالا می توانید در یک مقطع کوتاه بکار بگیرید و لذا آیات کوتاه را نسبت به آیات بلند با قدرت بیشتر و در پرده صوتی بالاتری می توان قرائت نمود. و اگر این تمرین ادامه پیدا کند بمرور زمان همین توانایی را در اجرای آیات بلند پیدا خواهید کرد. و با این روش حنجره شما ورزیده و توانایی صدای شما چنان خواهد شد که از آسیبهای دیگری مانند گرفتگی صدا در اثر اوج و زود خستگی و غیره نیز در امان خواهید ماند. فراموش نکنید که قبل از اجرای این مرحله صدای شما باید کاملا گرم شده و آمادگی لازم برای این تمرین را پیدا کرده باشد. ۰۲ روش دوم: برخی قاریان برای اینکه توانایی حنجره خود را بالا ببرند از آوازها و ترانه های خوانندگان موسقی غیر قرآنی استفاده می کنند که معمولا در لحن قرآنی آنها تاثیر منفی می گذارد. اما برای رفع این مشکل می توان از ابتهال، هم جهت تنوع و هم جهت بالابردن توان حنجره استفاده نمود. ابتهال و برخی از تواشیحها می توانند کمک خوبی جهت تقویت صدای قاریان باشند به شرط اینکه با همان لحن عربی تمرین شوند. البته باید قطعه هایی را انتخاب کرد که قوی اجرا شده باشد و مناسب تمرین شما باشند. ۰۳ روش سوم: روش قدیمی ولی موثر جهت افزایش توان اوج و قرائت در پرده های صوتی بالا که هنوز هم مورد استفاده می باشد اینست که مدت چند دقیقه که صدا گرم شد(مثلا ۱۵ دقیقه:بستگی به افراد و آمادگی حنجره دارد) و صفحاتی از قرآن با لحن آرام خوانده شد، بمدت چند دقیقه(۱۰-۵ دقیقه) در پرده صوتی متوسط کلماتی را همراه با کشش صوت، و یا با تکرار همراه با کشش، شروع به خواندن کنید و برای رفع خستگی و تنوع و ورزیدگی بیشتر حنجره، می توانید به صدای خود طنین موجدار دهید. مثلا از کلمه لای، لای، لای.. که به نرمی ادا می شوند استفاده کنید و در حین ادای آنها با لحن عربی، سعی کنید که در مدت این چند دقیقه فقط با صدای متوسط شروع به خواندن کنید. و از انتخاب کلماتی که دارای حروف ثقیل و خشن(مانند غین و خا و قاف..) هستند استفاده نکنید. همچنین از حروف غنه دار(مانند میم و نون مشدد) نیز استفاده نشود تا صدا بطور کامل از فضای دهان شما خارج و تمرین صحیح انجام داده باشید. همچنین حروف(أج د ت ط ب ق ک). در مرحله آخر چند دقیقه ای باید همین تمرین را در پرده صوتی بالاتری بکار گیرید. و در سه یا چهار مرحله در پرده های صوتی مختلف و به ترتیب از پایین به بالا همین تمرین انجام شود تا هم توانایی اوج گرفتن شما افزایش یابد و هم حنجره شما به نحو اصولی شکل گیرد و از آسیبهای احتمالی هم جلوگیری شود.   تمرین تنفس: تمرین تنفس از دو طریق تنفس سینه ای و تنفس شکمی صورت می گیرد. یعنی بکمک ششها(سینه) و یا بکمک شکم، ریه ها و پرده دیافراگم می باشد. تحقیقات نشان داده که تنفس سینه ای باعث فشار به دریچه قلب و تمرین سنگین آن باعث آسیب به آن می گردد و نیز هنگام قرائت قرآن باعث فشار به عضلات گردن و پایین آمدن کیفیت اصلی صدا می شود. در حالی که با تنفس شکمی می توان حجم بالاتری از هوا را برای خواندن ذخیره کرد و موقع خواندن قرآن کنترل این هوای ذخیره شده راحت تر است. البته مکش هوا به داخل شکم غیر از چیزی است که تصور می کنیم. برای درک بهتر این مطلب در قسمت آناتومی دستگاه تنفس نحوه عملکرد دقیق آنرا توضیح داده ایم. نکته ای که برای بازدهی بهتر تنفس لازم هست بدانید اینست که هنگام نفس گیری و نیز هنگام خواندن قرآن می بایست: سر و سینه بصورت صاف قرار گیرد و از خم شدن سر بطرف پایین یا خم شدن کمر(و در نتیجه سینه) بشدت پرهیز کرد تا ریه های جمع شده از هم باز شوند و فضای بیشتری جهت ذخیره هوا در اختیار ما قرار دهند. صاف نگه داشتن سینه، کشیدن بدن به طرف بالا و کمی بالا بردن شانه ها از جمله ترفندهای موثر در ذخیره نفس بوده و این عمل در هنگام قرائت قرآن و استفاده بهتر از تنفس بسیار موثر است. روش تمرین: کف اتاق بگونه ای که پشت سر و کمر شما روی فرش قرار گرفته باشد، دراز بکشید بدون اینکه چیزی زیر سر یا کمر خود قرار دهید. تا آنجا که می توانید پشت خود را باز و گسترده کنید. زانوها را خم کنید به طوری که نوک آنها به طرف سقف باشد. نباید به پشت فشار آورد زیرا این کار باعث ایجاد تنش در عضلات آن ناحیه خواهد شد. شانه ها را رها کنید تا باز شوند. رها کردن آرنج ها در دو سوی بدن و گذاشتن کف دو دست روی دو پهلو به این منظور کمک می کند. بطوری که وقتی هوا را وارد ریه ها می کنید احساس کنید که شکم شما از هوا پر می شود. این حالت را توسط کف هر دو دست که دو طرف شکم قرار داده اید درک کنید. درحالی که هیچگونه فشاری روی عضلات گردن نباشد از راه بینی شروع به نفس گیری کرده و مقداری هوا را به طرف شکم خود هدایت کنید. بزرگ شدن شکم خود را با کف دو دست خود باید احساس کنید و متوجه باشید که قفسه سینه شما از هم باز نشود و هوا را تنها به طرف شکم هدایت کنید نه سینه. (همانطور که گفته شد این یک تصور هست که هوا داخل شکم شما می شود هر چند عملا اتفاقاتی رخ می دهد که در بخش دستگاه تنفس به آن پرداخته ام). هنگامی که احساس می کنید هوا را به داخل شکم می فرستید باید به آرامی اینکار صورت گیرد و هنگامی که مقدار کمی هوا ذخیره کردید مکث کنید و بدون رها کردن آن مقدار دیگری هوا را به آن اضافه کنید تا جایی که احساس کنید کمی به شکم شما فشار آمده(فشار کم). بعد سعی کنید که گلوی خود را آزاد کنید و توسط گلو هوا را نگه ندارید. بلکه عضلات گردن می بایست کاملا آزاد باشد بطوری که وقتی به آرامی گلو را آزاد می کنید باید اجازه دهید هوای ذخیره شده بسیار آرام از گلوی شما خارج شود. در واقع پرده دیافراگم هست که باید هوا را کنترل کند نه گلوی شما. چرا که اگر موقع قرائت، هوا را توسط گلو کنترل کنید بمحض خواندن، هوا از پشت حنجره شما یکباره آزاد می شود و فشار به حنجره آمده و این صحیح نیست. وقتی که گلو را آزاد کردید اینجاست که باید زمان را در نظر بگیرید و سعی کنید در هر بار  تمرین، هوای حبس شده مدت زمان بیشتری طول بکشد تا از گلوی شما خارج شود(که می توانید با صوت همراه باشد و هم می توانید بدون صوت فقط هوا را به آرامی خارج کنید). حداقل ۳۰ ثانیه باید طول بکشد تا هوا را بیرون دهید. و سعی کنید که مدت زمان آن بمرور از یک دقیقه بیشتر شود. این تمرین باعث قوی شدن عضلات اطراف گلو و پرده دیافراگم هم می شود زیرا هنگام خواندن، فشار زیادی به این عضلات وارد می گردد. بمرور زمان و در طی ماه ها باید هم مقدار هوایی را که ذخیره می کنید و هم مدت زمان خارج شدن هوا را از گلو افزایش دهید و از فشار یکباره و مقطعی خودداری کنید تا باعث مشکلاتی مانند تهوع یا درد در ناحیه شکم و … نشوید. هنگام تمرین تنفس همراه با صدا، نفس عمیق با کیفیتی که قبلاً گفته شد بکشید بطوری که وارد شدن هوا به داخل شکم را احساس کنید و شکم کاملاً بالا آید. در اینجا می توانید هنگام خروج هوا از گلو صدایی ایجاد کنید و آهسته و پیاپی بگویید: ((آ،آ،آ…)). و یا می توانید کلمات مد دار مانند “یشآء” را انتخاب و هنگامی که هوا به آرامی از گلوی شما خارج می شود آهسته شروع به خواندن مد آن کنید. در ضمن احتیاجی به این نیست که آنقدر نفس بگیرید که راهی برای خواندن نداشته باشید. اگه بیش از اندازه هوا را ذخیره کنید باعث میشود به محض اینکه دهانتان را باز کنید کل نفستان خارج شود.

ارسال نظر

لطفا نظر خود را فارسی تایپ کنید